Happy Cats Blog

Wat is de moedertaal van mijn kat?

Wist je dat ik naast een MSc in diergedrag ook een diploma Communicatiewetenschappen behaalde aan de UA? Zo ben ik ook in de wereld van de katten terecht gekomen, met een thesis over communicatie bij katten.

Bij deze ben je op de hoogte 🙂

Communicatie fascineert me ongelooflijk! Al van jongsaf aan vind ik het een uitdaging om contact te maken met mensen en dieren, hun taal en gedrag te begrijpen en hun gevoelswereld te exploreren.

Communicatie bij katten?

Daar waar mensen vooral op een vocale manier met elkaar communiceren, gaat het bij katten vooral om geuren. Katten zijn oorspronkelijk solitaire jagers, dus als je als jager alleen op jacht bent, zal miauwen geen effect hebben. Geuren nalaten zowel voor zichzelf als voor soortgenoten daarentegen werkt natuurlijk wel, omdat ze hierdoor kunnen communiceren in tijd en ruimte. Hun communicatiesysteem is zo geëvolueerd doorheen duizenden jaren en dat heeft zijn gevolgen als we deze jager in onze huisomgeving plaatsen. Hoe gebruiken katten deze instinctieve communicatie bij ons in huis en hoe kunnen we dit beter begrijpen?

Introductie

Katten hebben over heel hun lichaam geurkliertjes die feromonen afgeven. Deze bevinden zich aan de mondhoeken, achter de orgen, op de pootkussentjes en onder de staart. De geurkenmerken die ze afgeven, fungeren als rode of groene vlaggen. De groene vlaggen laat de kat achter op plaatsen en objecten waar ze zich goed voelt, de kat laat een geurkenmerk achter zodat ze volgende keer weet dat ze hier op haar gemak mag zijn en dat dit object goedgekeurd werd. ‘Gevarendriehoeken’ worden opgemaakt op plaatsen waar de kat gestresseerd, geirriteerd of angstig is. Hiermee waarschuwen ze voornamelijk zichzelf, zodat ze volgende keer als ze die plaats passeert, op haar hoede is.

Flehmen

Net als paarden en grote katachtigen kunnen ook onze huiskatten flehmen. Ze hebben een extra orgaan hiervoor, het Orgaan van Jacobson in hun gehemelte, het zogezegde vomeronasaal orgaan waarmee katten kunnen ‘geurproeven’ door geuren op te nemen in hun speeksel. Ze vertonen hierbij een grappig zicht, door hun lip op te trekken en hun mond half open te laten hangen. Ze nemen hier voornamelijk geuren mee op van sociale aard en nieuwe geuren.

Sproeien

Sproeien is een zeer duidelijke vorm van communicatie met geuren. Dit zijn de zogezegde ‘rode vlaggen’ die katten uitzetten om aan te geven dat ze op die bepaalde plaats stress ervaren. Ze gaan dus overal in hun leefgebied sproeien, en niet ‘markeren’ aan de buitenkant, zoals we bij andere diersoorten wel zien. Katten die in huis sproeien, doen dit dus niet uit jaloezie, wraak of woede, maar puur om aan te geven hoe ze zich voelen aan zichzelf. Het heeft dan ook geen zin om de kat te straffen want dit vergroot enkel de initiële reden, namelijk dat de kat zich niet goed voelt.

Kopjes geven

Katten geven kopjes en zetten daarbij groene vlaggen uit waarmee ze zeggen ‘Hier voel ik me goed, hier ben ik op mijn gemak en kan ik volgende keer ik hier langskom, ook op mijn gemak zijn!’ Katten kunnen kopjes geven door met de mondhoeken ergens over te wrijven, langs hun oren wrijven en kunnen ook met het kruin van hun hoofd zo ergens tegen stoten. Zo geven ze geuren af. Het bekende Feliway en Felifriend zijn chemische substituten van deze feromonen. Feliway maakt de katten dus wijs dat ze op die plaats al eens eerder een groene vlag hebben uitgezet. Dit werkt enkel wanneer er nog geen initiële negatieve ervaring is geweest.

Krabben

Krabben is naast het verzorgen van de nagels, ook een ‘groen’ geurkenmerk dat katten uitzetten. Ze hebben geurkliertjes in hun pootkussentjes waarmee ze een signaal tegen de muur afzetten. Wanneer de kat een object gebruikt om de nageltjes te krabben, is het verplaatsen van dit object vaak geen probleem en kan dit gedrag ‘gekanaliseerd’ worden door meerdere krabmogelijkheden te voorzien. Aan de andere kant is het moeilijk om een geurkenmerk te verplaatsen want dat gaat nu eenmaal om die specifieke locatie in combinatie met dat object.

Wat we dus kunnen doen, in het geval van nagels krabben is het voorzien van meerdere mogelijkheden (riet, sisal koord, tapijt, kokosmat enz.) doorheen het huis, dus meerdere krabstations. Dit hoeven bijgevolg geen grote en dure krabpalen te zijn! In geval van geurkenmerk kunnen we onze huisomgeving beschermen en aanpassen door bijvoorbeeld krabpaaltjes of krabmatjes op die gegeerde plaatsen hangen en waardevolle spullen opbergen.

Krabplaatsen moeten stevig zijn en moeten hoog genoeg komen of hangen zodat de katten zich volledig kunnen uitstrekken.

Algemene voorzorgen in huis

Aangezien katten zodanig met geuren praten is het belangrijk voor hen dat hun vertrouwde slaap- en schuilplaatsen hun eigen geur en de geur van hun sociale groep blijft behouden. We gaan dus nooit zomaar mandjes en handdoekjes wassen ‘omdat het tijd is’, dit kan héél wat stress veroorzaken in een kattengezin. Dit mag enkel wanneer er een hygiënische nood is (bijv. risico op vlooieneitjes en besmettelijke ziektes) of de plaats echt vuil is. Anders volstaat het om de haren weg te halen en het vertrouwde doekje te laten liggen. Moet dit toch echt de was in, leg dan eerst een andere handdoek gedurende 2 dagen zodat die de geur draagt en dan kan je zonder problemen het andere vuile doekje wassen.

Daarnaast gaan we gelukkig gedrag zoals kopjes geven bekrachtigen en ongelukkig gedrag zoals sproeien negeren. De kat is op die moment aan het vertellen hoe ze zich voelt dus door onze aandacht op de juiste manier te schenken, hebben we hierop een invloed.

0 Comments

Submit a Comment

Lees verder in de Happy Cats Blog

Waarom is socialisatie bij kittens zo belangrijk?

Waarom is socialisatie bij kittens zo belangrijk?

Ik verkondig al jaren hoe belangrijk het is om kittens een actieve socialisatie te geven, zodat je katje later kan uitgroeien tot een emotioneel sterk dier. Dierenarts en cat coach Julie Houtmeyers geeft jullie vandaag meer info over socialisatie, het is één van haar favoriete topics!

8 tips voor blinde katjes

8 tips voor blinde katjes

Vandaag geeft Karen Verdegem van Happy Healthy Felifriends jullie tips over blinde katjes! Veel leesplezier en volg Karen zeker ook op Facebook, zij deelt superleuke tips voor gelukkige katjes!

Wat doe je best wanneer je kat vermist is?

Wat doe je best wanneer je kat vermist is?

Ik krijg geregeld telefoon van een paniekerende eigenaars wiens katje vermist is. Uiteraard help ik dan waar ik kan. Tot vandaag werd elk katje waarvoor men belde, op één uitzondering na binnen de paar uur teruggevonden. Ontdek hier wat je kan doen!

Meld je aan voor de Happy Cats Mewsbrieven

Via onze Happy Cats nieuwsbrieven houden we je op de hoogte van leuke artikels over kattengedrag, kattenevents, weetjes & tips, nieuwe opleidingen & boeken, en nog veel meer. Je kan elke moment weer uitschrijven als je dat wenst.

Wil je meer lezen?

Ontdek de Happy Cats boeken!

Maar liefst 7 Happy Cats boeken om in te duiken en alles te leren over het gedrag van je kat.