OVERVLOED
Creeër voorspelbaarheid
en vermijd een gevoel van schaarste door voldoende bronnen te verspreiden volgens het N+1 principe.

Introductie
Het creëren van OVERVLOED is de meest essentiële stap van alle stappen. Daarom staat het op nummer 1. Als dit de enige tip is die je uitvoert, zal je al een groot deel van de stress bij je katten zien afnemen. Als elke katteneigenaar ter wereld deze stap uitvoert, hebben we wereldwijd een revolutie van gelukkigere katten.
Deze stap gaat over aantallen, het volgende puntje ‘Keuzes’ gaat over locaties. Deze zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Overvloed gaat over de N+1 regel als minimaal aantal bronnen die je in huis voor je katten voorziet. Het aantal bronnen dat je doorheen het huis verspreidt, moet gelijk zijn aan je aantal katten + 1 reserveplek.
Bekijk je kat als solitaire territoriale en opportunistische jager die de kans moet krijgen om in het beschikbare territorium haar hartsgebiedje en leefgebied volledig voor zichzelf te hebben, zonder dit te moeten delen met andere katten.
Door meerdere bronnen te voorzien, is je kat zelfvoorzienend en kan ze elke seconde van de dag kiezen waar ze eet, drinkt, op de kattenbak gaat, slaapt, krabt enz., op basis van haar eigen persoonlijke analyse van de omgeving inzake veiligheid, herkenbaarheid, waar de andere katten zich bevinden, of er vreemde zaken in huis zijn of niet. Een kat doet in de natuur ook nooit altijd op dezelfde plaatsen haar ding, ze moet dus verschillende plaatsen ter beschikking hebben. Ook al heb je maar 1 kat.

Waarom dit belangrijk is bij ongewenst gedrag
Dit is één van de allerbelangrijkste stappen in het proces om ongewenst gedrag verhelpen, ook al denk je dat het er eigenlijk toch niet toe doet. Als je kat een sproeiprobleem heeft, dan focus je je op het sproeien, maar deze benadering is fout. Alles begint bij deze cruciale basis.
Je moet altijd eerst aan algemene stressreductie doen en je pas dan richten op het specifieke probleemgedrag. Want dat gedrag wordt beïnvloed door allemaal kleine triggers die opbouwen en uiteindelijk het probleemgedrag veroorzaken. Het probleemgedrag op zichzelf is maar het topje van de ijsberg.
Je wil dus een omgeving van overvloed creëren. Een omgeving waarin de kat het gevoel heeft dat er voldoende is. Wanneer ze een gevoel van schaarste heeft, gaan haar stressniveaus omhoog en raakt ze sneller boven haar drempel van opwinding. Door een algemeen N+1 beleid in huis te lanceren, haal je de helft van die dagelijkse stresstriggers naar beneden zodat andere stressfactoren minder impact op haar emotie, beleving en bijgevolg ook haar gedrag hebben.

Wees er dus van overtuigd dat, hoe goed je het ook bedoelt en hoeveel je al weet en hoe je huis al is aangepast, er nog altijd (veel) ruimte is voor verbetering. Gebruik deze stap als de basisstap waar je al de rest op voortbouwt.

Concreet stappenplan – Overvloed creëren voor de kat
Hier vind je een duidelijk overzicht van de verschillende bronnen en hoeveel je er moet voorzien. Ik hou als therapeut rekening met de mogelijke weerstand die de eigenaar voelt als het gaat over ‘je huis volzetten’, vandaar de nuances die ik maak. Maar weet dat je altijd meer mag zetten.
We vullen deze tabel met minimale aantallen doorheen het boek in stap 2 en 42 aan. Dit bouwt systematisch op elkaar verder.

N = aantal katten
S = aantal sociale groepen

KEUZES
Plaats deze bronnen op de juiste veilige en onveilige plaatsen zodat de kat gestimuleerd wordt om er op het juiste moment en juiste locatie gebruik van te maken.

In STAP 1 hadden we het over aantallen bronnen verspreid over de ruimtes. Deze stap gaat over waar je je kat keuzes geeft. Dit betekent dat slechts één bron, locatie, doorgang of ander item onvoldoende is, en dan hebben we het dus voornamelijk over soorten locaties, over waar we alles zetten.
Het is wetenschappelijk bewezen dat kolonies van katten in het wild zich kunnen vormen op voorwaarde dat er voldoende schuil- en eetlocaties zijn. Het is dus van nature een nood om verschillende locaties voorhanden te hebben.
Keuzes geven aan je kat gaat heel breed en je komt de kat tegemoet in de basisessentie van haar bestaan: haar veiligheid garanderen. Herinner je wat er in het vorige hoofdstuk bij stress stond: onvoorspelbaarheid en deprivatie van keuzes zijn dé grote oorzaken van stress. Door je kat dus op verschillende manieren keuzes te geven, zorg je er eigenlijk voor dat de aanwezigheid van de stressfactor niet erg meer is, wat deze ook mag zijn.
Ik hecht in elke therapie ontzettend veel belang aan experimenteren: mogelijkheden geven en dan zien waar de kat gebruik van maakt. Je weet het gewoon niet, als je het niet aanbiedt.
Vaak zeggen eigenaars tegen me: “Oh, maar mijn kat heeft dat niet nodig hoor, die doet het zo ook prima!” En dan zeg ik: “Ja, dat kan misschien zo lijken maar tot je haar opties hebt gegeven, ben je daar niet zeker van. En ze vertoont daarenboven ongewenst gedrag, dus je kat is duidelijk aan het zeggen dat het NIET oké is.”
Als je andere mogelijkheden voorziet, maar ze toch halstarrig uitsluitend gebruik blijft maken van die ene bron, dan ben je wel zeker(der) dat dat haar ultieme keuze is. Nu is het mogelijk dat ze van die ene bron gebruikmaakt, net omdat die andere bronnen ook betrouwbaar aanwezig zijn. En daarbij is het ook mogelijk dat haar voorkeur plots verandert en ze toch een plots andere optie wil gebruiken.
Katten hebben namelijk een variabel en flexibel territorium, en voorkeuren voor locaties en bronnen kunnen plots wijzigen.
De belangrijkste reden om deze stap volledig uit te werken is dat je ervoor wil zorgen dat je kat volledig autonoom keuzes kan maken in huis, zonder van jou afhankelijk te zijn. Dit maakt haar emotioneel sterk, geeft haar zelfvertrouwen en reduceert stress op een manier die je je niet kan voorstellen.
Concreet stappenplan – Keuzes voorzien voor de kat
Stap 1: Voorzie keuzes inzake de locatie van bronnen
Katten zijn opportunisten en maken vooral gebruik van zaken die ze in huis ‘tegenkomen’. Ze zijn niet echt gemaakt om steeds opnieuw naar dezelfde plek terug te keren. Ook wil ze haar schouders kunnen optrekken als er ergens gevaar dreigt zoals bezoek of een andere kat: “Geen erg, ik moet er toch niet langs, want ik kan naar daar, en daar, en ginder en daar vanachter, allemaal goed voor mij!”
Waarom hebben we het over locaties? Omdat ze o zo belangrijk zijn! Het is namelijk niet de bedoeling dat je alle potjes of bakken of mandjes volgens de N+1 regel naast elkaar gaat zetten. Dit geldt als ‘één locatie’ voor de kat. Ik heb het al ontelbare keren gezien: 5 eetpotjes naast elkaar in de keuken of 3 kattenbakken naast elkaar onder de trap. Dat mag zeker, en vooral als dit een vaak gebruikte plaats is, een ‘highway’ zoals ik dat noem, maar dat geldt maar als één locatie.
Het uit elkaar zetten en verspreiden van bronnen doorheen het huis creëert een belangrijke vorm van ‘kiezen’ die essentieel is voor het overleven van de kat. Gebruik hoogtes waarop je bronnen plaatst, een 3D-inrichting van je omgeving is hiervoor een dankbaar alternatief. Dit niet voorzien voor de kat heeft zware gevolgen voor haar algemene stressniveau en haar drempel van opwinding.

Voordelen van locaties verspreiden:
Het is natuurlijker voor de kat omdat ze in de natuur zelden naar dezelfde plaats gaat. Het werkt frustratie en verveling tegen.
Het stimuleert natuurlijk gedrag omdat ze meer bronnen gebruikt.
Het brengt haar in beweging, wat goed is voor haar gezondheid en gewicht.
Het leidt de kat af van negatieve emoties, zoals frustratie en schrik.
Het verspreiden van eten op verschillende locaties heeft een positieve invloed op de PH-waarde in de urine van de kat, wat dan weer een invloed heeft op de gezondheid van haar urinewegsysteem.
Het is een vorm van verrijking.
Het geven van keuzes van locaties gaat niet louter over het verspreiden van items van een bepaalde bron maar ook van alle bronnen onderling.

Als je toch genoodzaakt bent om bepaalde bronnen in elkaars buurt te zetten (nog steeds minimaal 1,5 meter van elkaar), hou je dan aan het volgende:
NOOIT: Eten en drinken naast elkaar
ALS HET NIET ANDERS KAN: Eten + kattenbakken, drinken + kattenbakken, op veilige plaatsen, op voorwaarde dat kattenbak proper (2x per dag uitscheppen) en volledig geoptimaliseerd is
JA: Eten + slaapplaatsen + krabplaats op veilige plaatsen, krabplaats + kattenbak + hoogte + schuilplaats op veilige plaatsen, krabplaats + hoogte + schuilplaats op onveilige plaatsen

Stap 2: Voorzie keuzes inzake veilige doorgangen naar een bron
Niet alleen de locatie zelf moet veilig zijn, ze moet ook in alle veiligheid kunnen worden bereikt. Hoe meer doorgangen er naar een bepaalde bron zijn, hoe veiliger deze bron wordt. We willen dus zorgen voor betrouwbare, veilige en gemakkelijke doorgangen naar deze bron.
Doorgangen hebben ook een invloed op het bepalen van het aantal locaties. Het is mogelijk dat eten en drinken en de kattenbak op een paar meter afstand van elkaar staan. Maar als deze locaties slechts via één deur bereikbaar zijn, dan geldt dit als één locatie. En waarom is dat soms tragisch? Er moet maar één kat in de deuropening zitten en de rest wegstaren om alle bronnen onbereikbaar te maken. En dat is een tragedie in je kattenhuishouden!
Zo zijn het voorzien van permanent open deuren, lege hoogtes om op te springen, afgeplakte ramen (zodat mogelijk vreemde katten niet langer zichtbaar zijn), kartonnen dozen, en opstapjes (+/- 20-30 cm) in doorgangen al stappen in de goede richting. Zo is er minder kans dat de doorgang door die ene zelfzekere kat in huis gebarricadeerd wordt.
Een kat maakt gebruik van de doorgangen en leert doorheen het proces dat dit allemaal oké en voorspelbaar is (ondanks de stressfactor). Hiermee wordt dus niet alleen schrik aangepakt, ook angst zal na een tijdje mogelijk uitdoven. Laat deze plaatsen ook staan als ze niet vaak gebruikt worden want hun aanwezigheid geeft een veilig gevoel, ook als ze niet worden gebruikt.
Stap 3: Keuzes inzake ontsnappen en vluchten: ervoor zorgen dat de kat altijd betrouwbaar van alles kan wegwandelen
Een kat moet altijd van alles kunnen wegwandelen. Vermijd dus situaties waarbij je geurtjes aan de kat hangt of spuit (geurhalsbandjes, sprays, olieën enz), ‘kidnap-momenten’ als je naar de dierenarts moet, in de val lok-situaties omdat haar nagels geknipt moeten worden. We willen dit trainen bij onze katten zodat we in de mate van het mogelijke haar vrijwillige medewerking krijgen of op zijn minst minder weerstand dan anders. Als je kat over het algemeen een betrouwbare en voorspelbare omgeving heeft waar ze te allen tijde van kan wegwandelen, wordt haar veerkracht sterker en kan ze beter omgaan met haar omgeving en kan ze toekomstige noodzakelijke stressmomentjes dan ook beter incasseren.
WEETJE – Een mooi voorbeeld hiervan is de kat die aan de deur staat te miauwen om binnen of buiten te mogen en wanneer de deur opengaat, gewoon blijft zitten. Je kat wil dat de deur open staat, omdat dit haar keuzes geeft ALS er plots een gevaar voor haar staat.

Stap 4: Voorzie keuzes binnen één bron
We willen experimenteren binnen één specifieke bron door meerdere opties op hetzelfde moment aan te bieden. Dit geeft variatie aan de omgeving en we merken ook waar de voorkeur van onze kat naar uitgaat. Als kattenbak geven we zowel een lage als hoge open bak, 2 soorten kattenzand, verschillende verrijkingskommen inzake soort en moeilijkheidsgraad, zowel een drankfontein als stilstaand water in een hoge of lage drinkkom, horizontale en verticale krablocaties, en ga zo maar verder. We houden hierbij uiteraard wel rekening met de diersoort- en individuele voorkeuren en noden.
We vullen onze tabel met aantallen verder aan met locaties waar we die bronnen zetten. Lees aansluitend de paragraaf ‘Veilig of Onveilig’ op pagina 130-131 van de Handleiding.

N = aantal katten S = aantal sociale groepen

Soort locaties Item Aantal in
normale situatie Locatie
Stap 1 VEILIG Droogvoer N + 1 Op de grond én in de hoogte, in de buurt van zelfgekozen slaapplaatsen.
Stap 2 VEILIG Drinken N Op de grond én in de hoogte.
Stap 3 VEILIG Kattenbakken S+1 is het absolute minimum Veilige plaatsen op de grond én in de hoogte.
Stap 4 VEILIG Slaapplaatsen Laat de kat zelf kiezen Volg de keuze van de kat en maak hier een slaapplaats van met fleece of een handdoek.
Stap 5 ONVEILIG Krabplaatsen Minimaal N per ruimte Op onveilige plaatsen, (smalle) doorgangen of open plaatsen.
Stap 6 ONVEILIG Hoogtes Minimaal N per ruimte Op onveilige plaatsen, (smalle) doorgangen of open plaatsen.
Stap 7 ONVEILIG Schuildozen Minimaal N per ruimte Op onveilige plaatsen, (smalle) doorgangen of open plaatsen.

3
DE OMGEVING IS VOORSPELBAAR
Zorg ervoor dat alle ruimtes in huis altijd voorspelbaar, beschikbaar én veilig bereikbaar zijn.

Je kat scant constant haar omgeving. Ze leert voortdurend welke signalen welke zaken voorspellen, zowel de aangename als de onaangename. Zo weet ze perfect wat ze kan verwachten wanneer jij ’s morgens in de keuken komt en ze er haar dagelijkse portie natvoer krijgt. Je ziet een anticiperend gedrag, je ziet dat ze iets leuks verwacht.
Dit proces wil je uitbreiden; je wil dat je kat bepaalde emoties begint te voelen alvorens de effectieve stressfactor (positief of negatief) in de buurt is, zodat ze tijdig kan reageren. Je wil dat ze van bepaalde situaties kan inschatten wat er gaat gebeuren zodat ze tijdig haar voorzorgen kan nemen.
Bekijk in je dagelijkse routine en omgeving wat voor je kat mogelijk onvoorspelbaar is. Dat gaan we in deze stap zoveel mogelijk elimineren.
Zijn er bepaalde zaken in huis die anders zijn op verschillende momenten? Maak hier een overzicht van. Dit kan bestaan uit zaken waar je wel of niets aan kan doen.
Voorbeelden zijn:
Wanneer de eigenaar thuis of uit werken is.
Ruimtes die wel of niet beschikbaar zijn.
Wanneer de stofzuiger tevoorschijn komt en wanneer de bergingdeur opengaat.
Wanneer er bezoek komt.
Of ze op weg naar de eetpot al dan niet wordt aangevallen door een andere kat of zicht heeft op een buitenkat.
Wanneer de kat contact zoekt, krijgt die ofwel een knuffel/snoepje, ofwel wordt er op een invasieve manier een pilletje in haar mond geduwd/een klit uitgetrokken/oogjes proper gemaakt.

Het gaat niet over de aanwezigheid van stressfactoren (ook al willen we die uiteraard zo veel mogelijk verwijderen), maar wel om de al dan niet voorspelbare aard van de stressfactor, of dit nu in het voordeel of het nadeel van de kat is. Voorspelbaarheid creëert algemene rust in het leven van de kat. Ze moet gewoon weten wat er komt. Begrijpbaar, toch? Hoe zijn we zelf?
Het is erg belangrijk dat de rust die voortkomt uit voorspelbaarheid, gekoppeld is aan de omgeving, en niet aan de eigenaar. Er zijn katten die pas eten of op de bak gaan wanneer de eigenaar thuiskomt.
Waarschijnlijk betekent dit dat de omgeving in afwezigheid van de eigenaar onvoldoende rust biedt om normaal kattengedrag te vertonen. Dit moet op alle mogelijke manieren vermeden worden. De kat moet autonoom kunnen functioneren en een voorspelbare omgeving maakt dit mogelijk.
We willen dus een situatie creëren waarbij de kat de uitkomst al op
voorhand kent. Het is van geen tel of de uitkomst gewenst of ongewenst, negatief of positief is. De kat kan al naargelang op voorhand kiezen wat ze doet: ernaar toe gaan, ervan weg wandelen, op de uitkijk gaan staan enz.
Hierbij creëren we voorspelbaarheid én controle voor de kat: ze kan haar keuze op voorhand maken want ze weet wat er gaat gebeuren.
Welke vragen stellen we ons?
Hoe kunnen we onze kat een voorspelbare routine geven?
Aan welke zaken kunnen we een voorspellend signaal koppelen zodat de kat weet wat er komt? Voorbeelden zijn het voorspelbaar maken van bezoek of de stofzuiger die tevoorschijn komt aan de hand van training, dit bespreken we uitgebreid in deel 4 van de Kattenmatrix®.

Concreet stappenplan – Omgeving voorspelbaar maken
Stap 1: Laat alle ruimtes altijd voorspelbaar beschikbaar. Ze mogen bv. overdag wel en ’s nachts niet beschikbaar zijn, als het maar elke dag hetzelfde is.
Stap 2: Maak onaangename zaken in huis voorspelbaar door er een voorspellend signaal aan te koppelen dat je enkel hiervoor gebruikt. Meer hierover in STAP 37 van de Kattenmatrix®.
Stap 3: Zorg ervoor dat vreemde katten onder geen beding kunnen binnenkijken en ZEKER niet kunnen binnenkomen via het kattenluik. Dit is absoluut verboden en een zeer grote stressfactor voor je kat met zware impact op het gedrag en de stressniveaus van je kat doorheen de dag, ook als er geen indringers zijn.
Stap 4: Hou je kat zoveel mogelijk in haar vertrouwde omgeving. Denk hierover na voordat je op vakantie gaat, op bezoek wil gaan bij vrienden of familie met de kat (lees= niet doen!), je ze naar een kattenhotel brengt, aan boord van het vliegtuig wil meenemen enz. Vermijd dit zo veel mogelijk!
Stap 5: Was herkenbare mandjes en dekentjes niet zomaar maar werk met een overgangsperiode. Leg dus gedurende enkele dagen een nieuw dekentje of nieuwe handdoek op de te wassen plek, zodat je dit kan laten liggen terwijl het andere in de was gaat.

4
natuurlijk
VOEDINGS-
PATROON
Bied voeding aan volgens de 6 principes van een gezond voedingspatroon.

Wat het ongewenste gedrag van je kat ook is, als ze geen optimaal natuurlijk voedingspatroon aangeboden krijgt, draagt dit bij aan haar stressniveaus en zit ze al boven haar drempel van opwinding nog voordat de échte bedreigingen voorbijkomen.
Optimaal voeding aanbieden aan onze kat heeft dus een grote impact op haar gemoedstoestand en haar veerkracht tegenover andere (bedreigende) stimuli in de omgeving.
PAS OP – Het is uiterst belangrijk om te begrijpen dat dit overzicht een totaalpakket is. Je mag hier dus geen selectie uit maken, het is alles of niets. Deze 6 punten MOETEN samen uitgevoerd worden om je kat gelukkig en gezond te krijgen.
Concreet stappenplan – Natuurlijk voedingspatroon
Stap 1: Voorzie N+1 voerlocaties
Voorzie voor elke kat een eetlocatie én een reservelocatie. Deze voorspelbaarheid is cruciaal om ongewenst gedrag te beginnen op te lossen, het creëert rust bij je kat.
Stap 2: Verspreid deze eetlocaties doorheen het huis
Verspreid deze N+1 locaties doorheen het huis en zet ze op veilige plaatsen dicht bij de slaapplaatsen, zowel op de grond als in de hoogte en in permanent beschikbare ruimtes. Het is voor een kat niet natuurlijk om steeds naar dezelfde plaats te moeten lopen. Buiten zetten we geen eten. Dit kan andere katten lokken en dat proberen we onder alle omstandigheden te vermijden.
Stap 3: Laten de kat werken voor haar eten
Zoals besproken in de Handleiding op pagina 188-189 is het belangrijk om je kat geen gratis eten te geven, maar ze ervoor te laten werken. Dit sluit het meeste aan bij haar natuur om te jagen achter eten en hier tijd aan te besteden.
Voorzie dus op haar betrouwbare voedselstations vaste en stevige anti-schrokkommen. Het is zeker toegelaten om er af en toe eens eentje van locatie te veranderen, maar nooit allemaal tegelijkertijd.
Naast de vaste eetstations, wissel je ook af met leuke ‘mobiele’ stations zoals voedingsballetjes, eierdoosjes, opgefrommeld krantenpapier, opvulbare muisjes, papieren zakdoekdoosjes met gaten in waar ze in kan rommelen enz.
Dit is extra belangrijk in een gedragsplan, met name omdat elke minuut dat je je kat langer kan occuperen met haar voedselverrijking, een minuut is dat ze geen stress opbouwt (tenzij een beetje gezonde frustratie), ze niet bezig is met stressfactoren in de omgeving en ze vooral terugkeert naar datgene waar ze voor gemaakt is om te doen: bezig zijn met haar eten.
Stap 4: Zorg ervoor dat je kat altijd aan eten kan
Eten moet altijd beschikbaar zijn. Hier is veel discussie over, maar bekijk dit altijd binnen het patroon van een gezonde, normale kat.
Normaal gezien eet je kat gemiddeld 10 tot 20 keer per dag een klein hapje, niet meer dan wat ze nodig heeft. Je kat moet dus zelf kunnen kiezen wanneer en waar. Ze mag niet afhankelijk zijn van jou om aan haar eten te geraken.
Vul je verschillende verrijkingslocaties doorheen het huis met een bodem eten tot ongeveer in het midden van de kom. Is er eens eentje leeg, is dat geen ramp, want ze heeft nog andere opties. Het is uiterst belangrijk dat je deze tip NOOIT alleen uitvoert, uitsluitend in combinatie met de andere puntjes.
Ad libitum betekent niet dat je hetzelfde eten dagen laat staan
Voer moet elke dag ververst worden. Waar we écht geen fan van zijn, zijn eetpotten met een container bovenop waardoor het voer steeds aangevuld blijft. Dit is extreem ongezond. Gemakkelijk misschien, maar een absolute no-go als je een gezonde en gelukkige kat wil.

Wat als je kat te veel eet?
Stel dat je kat te dik is, of ze schrokt alles op. Ook dan kan deze techniek, alleen in combinatie met de andere 5 punten, zeker een manier zijn om ook deze kwaaltjes tegen te werken. Schrokkende katten worden na enkele weken weer rustig omdat ze leren dat er altijd eten is, en dat gevoel van schaarste dooft uit.
Te dikke katten kunnen door dit natuurlijke voedingspatroon in 6 stappen na een tijdje gewicht verliezen. Uiteraard combineer je deze tip met het afwegen van voeding, zodat ze niet (veel) over hun dagelijkse hoeveelheid gaan. Ben je toch genoodzaakt om doorheen de dag bij te vullen omdat ze anders echt alles opschrokt, doe dit dan tussen de 4 en de 6 keer per dag. Dit sluit al beter aan aan een natuurlijk voedingsritme dan bv. 2 keer per dag.
Wat met meerdere soorten voer?
Er zijn huishoudens waar de katten verschillende soorten voeding moeten krijgen. De meest gebruikte oplossing is hiervoor een chip-lezende voederbak die opengaat voor één desbetreffende kat. Dat is een goede oplossing maar creëert weer een situatie waarin één kat slechts één voerlocatie heeft zonder verrijking. Maar het is beter dan niets.
Je kan ook een chiplezend kattenluik gebruiken om kamers beschikbaar te maken voor één kat of meerdere katten die van dat voer in die kamer mogen eten. Het luik zelf als toegang naar een exclusieve eetlocatie is echter alleen een goed idee wanneer je kat dit zonder stress wil gebruiken en er ook geen katten op de loer liggen om een andere kat te belagen. Kasten voorzien van chiplezende luikjes is ook een optie.
Stap 5: Pas het soort voeder aan je kat aan
Niets lokt zoveel discussie uit als welk voer je aan je kat moet aanbieden. Er zijn vele meningen en visies hierop. Ik vind het belangrijk dat iedereen kiest voor dat wat voor zijn of haar kat het beste is. Elke kat heeft andere noden, voorkeuren, en kreeg een andere voeding toen ze klein was.

Of je dus natvoer, droogvoer, verse voeding of nog iets anders wil aanbieden, bespreek het met je dierenarts of kattenvoedingsdeskundige en zorg ervoor dat het een totaalvoeding is, aangepast aan jouw kat. Jouw kat kan je als geen ander laten zien wat goed werkt.
Droogvoer
Selecteer voor je kat het beste soort voeding, zodat je de rest van het natuurlijk voedingspatroon naar behoren kan uitvoeren. Als eigenaars me vragen wat soort droogvoer ze moeten geven, dan zeg ik dat ze dit met de dierenarts moeten bespreken, die kan dat mee bepalen.
De enige regel die ik meegeef: vermijd brokken met kleurtjes, dat is als fastfood voor je kat met allerlei smaak- en kleurstoffen en bewaarmiddelen. Heeft je kat de neiging om te dik te worden, bespreek dan met je dierenarts welke caloriearme voeding je het best aan je kat geeft. Heb je schrik dat dit te duur wordt? Bespreek dit dan openlijk met je dierenarts. Die zal dat heus wel begrijpen en dan kunnen jullie samen een oplossing zoeken. Komt je kat buiten, dan kan die andere voeding gebruiken dan binnenkatten. Kittens krijgen dan weer andere voeding dan oudere katten enz. Bekijk wat voor jouw kat en jouw budget de beste uitkomst geeft.

TIP – Mijn katten zijn moeilijke eters maar zijn wel fan van de kattenbrokjes van Edgard & Cooper, gelukkig want daar zit veel vers vlees in, iets dat ik echt wel belangrijk vind om voor mijn katten te voorzien. Ik gebruik die brokjes ook tijdens trainingen, dus dat is een dubbele win-win. Ik wissel af tussen kip en vis, dan blijven ze gemotiveerd én ik weet dat ze intussen goede voedingsstoffen binnenkrijgen zonder bij te komen. Zoek dus iets waar jij ook happy van wordt!

Natvoer
Ik hoor regelmatig dat je je kat geen natvoer mag geven. Dat mag niet omdat ze ‘daar tandplak van kan krijgen’. Wel, sommige katten krijgen tandplak van natvoer, andere katten van droogvoer, sommigen van niets, anderen van alles. Je mag dit niet allemaal over dezelfde kam scheren. Natvoer is belangrijk voor mijn therapieën en trainingen om te gebruiken als beloning en stimulans om bepaalde gedragingen aan te leren.
Simpelweg zeggen dat het dus niet mag is een triestig feit dat héél wat trainingsmogelijkheden wegneemt.
Natvoer is ook belangrijk voor de vochtopname van je kat. Er zit veel meer vocht in dan in droogvoer en je kat moet meer vocht binnenkrijgen dan vroeger, omdat ze nu eenmaal geen verse prooien meer verorbert.
Eigenaars vragen me dan: welk natvoer geef ik dan best? Dat kies jij zelf op basis van wat jij belangrijk vindt (prijs, vers vlees of niet, winkel, enz.) en zoveel maakt dat ook niet uit, als ze maar natvoer binnenkrijgt.
Je kan uiteraard wel voor kwaliteit kiezen. Ik ben geen dierenarts of voedingsdeskundige, maar ik zeg wel altijd: kies natvoer dat je zelf in je pan zou gooien. Ga experimenteren en je kat zal je duidelijk laten zien wat ze verkiest. Dubbelcheck bij je dierenarts of die dat oké vindt. Weet dat het vooral de geur is die katten aantrekt om iets op te eten. Hoe straffer de geur, hoe aantrekkelijker.
Ik zie in de praktijk ook heel wat stress ontstaan op de momenten waarop natvoer wordt aangeboden. Eigenaars hebben de neiging om alle bordjes schattig naast elkaar te zetten. Dat mag je absoluut niet doen! Katten moeten op minimaal 2 meter van elkaar kunnen eten, en liefst nog met een hoogteverschil, een deur of andere visuele barrière ertussen.
Meestal zitten de katten al te wachten terwijl jij het eten klaarmaakt, dus geef hen hun bordje daar waar ze zitten te wachten en zorg ervoor dat dit ver uit elkaar is. Het kan dus zijn dat je een katje moet verleiden naar een andere locatie.
Heb je een kat die het eten van de andere katten wil opeten? Dan zet je die volledig apart tot iedereen rustig zijn eetmoment gehad heeft. Vergeet niet dat er na zo’n natvoermoment een belangrijk vachtverzorgingsmoment plaatsvindt. Bewaar hier ook de rust tussen je katten door ze naar verschillende hoogtes te verleiden en ervoor te zorgen dat ieder zijn ding kan doen.

TIP – Ga zitten in de zetel en observeer je katten net na hun voermomentje, pure meditatie!
Snoepjes
Om je kat te belonen, wat later in het boek nog vaak zal terugkomen, denk je best even na over wat je hiervoor wil gebruiken. Ik gebruik de benaming ‘snoepje’, maar eigenlijk bedoel ik dus een beloning. Het moet superlekker zijn en écht de aandacht van je kat trekken. Zorg er dus voor dat de snoepjes niet te groot zijn zodat je er veel mee kan doen.
Kattensnoepjes zijn vaak groter dan een doorsnee brok waarmee je riskeert dat ze sneller voldaan is en dat ze te veel ‘snoep’ binnenkrijgt. Je kan dit vermijden door bv. een langwerpige zachte reep te nemen die je zelf in ministukjes snijdt. Je kan hier ook afwisselen in smaken om je kat te blijven uitdagen.
Je kan ook perfect een andere brok als ‘snoepje’ gebruiken. Kies hiervoor brokken die veel vers vlees bevatten (die ruiken héél lekker voor de kat), zoals die kattenbrokjes van Edgard & Cooper.

Je zal merken doorheen het boek dat je je kat aardig veel zal moeten belonen, dus vermijd daarom zoveel mogelijk de voor de hand liggende commerciële snoepmerken voor katten.

TIP – Geef nooit kattensnoepjes gratis. De kat moet er altijd iets voor doen: binnenkomen, een kam of knuffel ondergaan enz.

Stap 6: Sporten
Laat je kat sporten! Laat ze een paar keer per dag enkele minuten met de hengel spelen, begeleid haar naar hoogtes bovenop kasten en krabpalen. Deze beweging is goed voor haar gezondheid want haar conditie wordt beter, haar spieren sterker en er komen gezonde stofjes vrij in haar lijf waar ze blij en fit van wordt.
Stimuleer je kat om in beweging te komen, vooral door haar mogelijkheden, hoogtes, jachtmogelijkheden en verrijking te bieden in de omgeving, in alle ruimtes van het huis, maar ook buiten. We gaan hier dieper op in Deel 3 van de Kattenmatrix® over het uitlokken van natuurlijk gedrag.

5
DRINKEN
STIMULEREN
Je kat drinkt van nature niet gemakkelijk dus stimuleer haar om te drinken door haar drinkplaatsen te optimaliseren.

Waarom is drinken stimuleren en optimaal aanbieden zo belangrijk? Omdat het een essentieel onderdeel is van het natuurlijke gedrag van de kat en een ideale manier is om je kat elke dag meer bezig te houden met natuurlijk gedrag. Daarnaast is het ook nog eens goed voor haar gezondheid. Het is een essentieel onderdeel van een gedragsplan.
Het drinken is vaak niet geoptimaliseerd en mogelijk een bron van frustratie. Dit merk je doordat katten afwijkend gedrag beginnen te vertonen zoals het drinken uit glazen, uit de drinkbak van de hond of uit het aquarium. De meeste katten houden van water en zijn er gefascineerd door. Je kan deze troef dus omzetten naar tijdsverdrijf dat haar blij maakt.
Je vindt in de Handleiding op p. 139-140 al een mooi overzicht van hoe en waarom je drinken moet stimuleren.
Concreet Stappenplan – Drinken stimuleren
Stap 1: Zet alle drinkkommen ver weg van het eten.
Stap 2: Bied alleen kommen aan met een diameter van +20 cm.
Stap 3: Vermijd plastic bakjes en kies alleen voor glas, keramiek, porselein enz.
Stap 4: Wissel lage kommen af met hoge vazen en vul alles tot aan de bovenrand. Zorg ervoor dat de voet bij hoge vazen minstens even groot is als de mond van de vaas.
Stap 5: Zet kommen zowel op veilige plaatsen als doorgangen.
Stap 6: Zet de kommen op doorgangen op een 30-tal cm van de muur.
Stap 7: Ververs het water elke dag.
Stap 8: Bied liefst regenwater of gefilterd water aan.
Stap 9: Fonteintjes zijn geen meerwaarde en moeten dus niet worden aangeboden, tenzij je ziet dat je kat ze echt geweldig vindt.
Stap 10: Zet ook drinkkommen buiten in de tuin in de schaduw en hou ze in de gaten voor blaadjes en vuil.
Stap 11: Vraagt je kat naar water van de kraan, geef haar dat dan zoveel je kan.
Stap 12: Voeg een zuurstofplantje toe aan je drinkkom, dat geeft een lekkere smaak.

ANEKDOTE – Inge is een dierenarts die een opleiding bij mij volgde. Enkele maanden na de opleiding vertelde ze me over een katje in haar praktijk dat nierfalen had. Het katje verbleef in de praktijk bij haar en was intussen beter maar wilde nog steeds niet drinken. Inge had overal soepkommen met vers water in de praktijk verspreid en liet vervolgens de kat rondlopen. Inge zei: “Het was echt ongelooflijk, eerst ging ze verkennen maar iets later maakte ze een mooie stop aan elke soepkom die ik had neergezet. Dit werkt dus echt supergoed, de kat doet het nu héél goed en ik vind het zo jammer dat ik dit niet vroeger wist!”.

6
TOILET-
OPTIMALISATIE
Doe een make-over van je
aanbod aan kattenbakken zodat je katten een optimale toiletervaring beleven en nieuwe keuzes krijgen.

Als solitaire jager én verplichte carnivoor is het toilet of de kattenbak van essentieel belang voor het dagelijkse ‘overleven’ van de kat. Dit moet gewoon tip-top in orde zijn, anders is dit een bron van stress en dan houdt je kat zich absoluut niet in om eigen maatregelen te nemen om de stress te verminderen.
Het optimaliseren van het toilet is belangrijk bij elk ongewenst gedrag maar uiteraard het belangrijkst bij onzindelijkheid van de kat. Stress rond de kattenbak kan problemen met zich meebrengen, zoals schrik, angst, agressie tussen katten, onzindelijkheid en frustratie. Optimalisatie is daarom uiterst belangrijk.
Wanneer ik de vragenlijst voor een consultatie terugkrijg, waarin ik dus alle essentiële info opvraag om een probleem te analyseren, lees ik bij de vragen rond kattenbakken echt de meest geweldige antwoorden. Bv. bij de vraag “Waar staan de kattenbakken?” lees ik: “Op de juiste plaats”; of wanneer ik naar de afmetingen vraag, staat er: “Groot genoeg”.
Eigenaars denken dat dit niet relevant is. Ik kan je vertellen dat het wel relevant is. Of je kat nu gelukkig is, ongewenst gedrag, een gedragsprobleem of een onzindelijkheidsprobleem vertoont, dit onderwerp is ALTIJD belangrijk omdat de kat als solitaire jager en verplicht vleeseter heel veel belang hecht aan een optimaal toiletbezoek, met het oog op overleven.

Doordat de kat eiwitrijke uitwerpselen produceert, kan dit mogelijk andere roofdieren aantrekken. Daarom hecht je kat belang aan:
Aparte kattenbakken voor pipi en kaka, anders gaat ze kaka in de bak doen en ergens anders pipi willen doen.
Veilige kattenbakken, anders heeft ze stress of gaat ze ergens anders waar het wel veilig is.
Propere kattenbakken, anders heeft ze stress of gaat ze naast de kattenbak waar het properder is.
Kattenbakken die groot genoeg zijn, anders heeft ze stress en krabt ze op de zijmuren of wil ze liever ergens anders gaan waar ze meer ruimte heeft.
Aangenaam kattenzand, anders doen hun pootjes pijn en heeft ze stress en wil ze liever ergens anders gaan waar het zachter aan haar pootjes voelt.
Rustige locaties, anders heeft ze stress en wil ze liever naar waar het rustig is.
Zet nu alles op een rijtje wat je moet uitvoeren omtrent de kattenbak met oog op het reduceren van stressniveaus, ongeacht of het nu over een onzindelijkheidsprobleem gaat of niet. Wat onzindelijkheid betekent, hoe je het herkent, waarom een kat buiten de bak plast of elimineert en hoe je dit oplost, lees je verder in het laatste hoofdstuk over gedragproblemen, waarbij zeker naar deze STAP 6 wordt verwezen.
Blijf in het algemeen constant het kattenbakgebeuren in huis in vraag stellen, of het veilig en aangenaam is voor je katten. Lees in de Handleiding op p. 144-151 over het waarom van de volgende stappen.

TIP – Je hebt op het internet zeker al filmpjes gezien waarbij katten het toilet van hun eigenaar gebruiken. Dat is allemaal schattig en speciaal, maar onnatuurlijk voor een kat en kan ongewenst gedrag met zich meebrengen wanneer de kat ouder wordt en het toilet niet meer gemakkelijk kan gebruiken.

Concreet Stappenplan – Toilet optimaliseren
Stap 1: Een kat wil kleine en grote boodschappen op 2 verschillende plaatsen doen, dus 2 bakken is het minimum dat je aanbiedt.
Stap 2: Per kat komt er één bak bij, dus je biedt minimum N+1 aan.
Stap 3: Haal alle deurtjes uit alle gesloten bakken, indien deze er nog inzitten.
Stap 4: Haal beschermende plastic zakjes uit de bakken, indien je hier gebruik van maakt.
Stap 5: Negeer de kat compleet als ze naar de kattenbak gaat.
Stap 6: Voorzie minimum N+1 aantal kattenbakken, zet dus bakken bij tot je aan dit getal komt. Laat hierbij de oorspronkelijke bakken gewoon.
Stap 7: Verspreid deze bakken doorheen het huis op veilige plaatsen.
Stap 8: Zet geen bakken in de buurt van bergingen, wasmachines, keukens, kattenluikjes, vuilbakken, deuren, doorgangen of open waardevolle locaties zoals woonkamers.
Stap 9: Plaats bakken die minimaal 1,5 keer zo groot zijn als je kat, reken hierbij de helft van de staart. Ronde bakken dienen bovenaan +/- 45 cm zijn, rechthoekige bakken minimaal
+/- 35 cm hoog, +/- 60 lang en +/- 30 cm breed.
Stap 10: Geef keuzes inzake het soort kattenbak: laag open met verhoogde rug, hoog open (rubberen wasmand of plastic opbergbak) en gesloten zonder deurtje.
Stap 11: Schep alle kattenbakken minstens éénmaal per dag uit.
Stap 12: Geef je kat de keuze om fijn, klonterend zand te kunnen gebruiken.
Stap 13: Gebruik geen zand met toegevoegde geurtjes zoals lavendel, babypoeder of vanille.
Stap 14: Zijn er populaire plaatsen? Zet hier dan een extra kattenbak.
Stap 15: Zorg ervoor dat geen enkele kat belaagd wordt tijdens het kattenbakbezoek.
Stap 16: Leg een zacht badkamermatje voor de kattenbak om de korreltjes op te vangen. Zo blijft het langer proper rond de bak.

7
STRESS-
ONTLADING
Stimuleer katten om zoveel mogelijk te krabben en te schuilen doorheen de woning om stress te ontladen. Hoe meer jij de kat stimuleert om haar ‘emmertje stress’ al leeg te maken, hoe minder dit escaleert.

Wij moeten katten zo veel mogelijk middelen en handvaten geven om stress te ontladen. Dit is niet iets dat een kat altijd ‘kiest’ om te doen of opzoekt. Wij moeten dit gedrag uitlokken door de juiste spullen op de juiste plaats te zetten. Door hen te verleiden om dit stressontladende gedrag reeds op voorhand uit te voeren, en niet wanneer het te laat is, kunnen ze er weer beter tegen.

Wat doet een kat normaal gezien om stress te ontladen?
Overspronggedrag (displacement behaviour in het Engels) is een manier om stress te verwerken, zoals bv. geeuwen, uittrekken, pootje heffen, vachtschudden, tong likken, snel aan de voorpoot of de basis van de staart likken. Deze gedragingen vinden vooral plaats na ontmoetingen met andere katten of met ons, én wanneer ze iets ongewoons waarnemen zoals een plots geluid of een nieuwe geur.
Sproeien kan ook een vorm van stressontlading zijn. Een kat maakt iets spannends of bedreigends mee, ze loopt naar een plek waar ze zich veilig voelt en sproeit daar om stress te ontladen. Meer hierover in Hoofdstuk 3 over sproeien.
Katten krabben vooral tijdens een stressmoment (positief of negatief) op een horizontaal vlak, zoals wanneer jij wakker wordt of thuiskomt, of als je natvoer klaarmaakt, of tijdens het jagen. Indien dit niet aangeboden wordt, doet een kat dit op tapijten, zetel of stoelen.
Jagen achter een prooi en het vertrappelen van de prooi vormt ook een belangrijke stressontlading voor de kat.
In verschillende situaties kan het ook gebeuren dat ze schuilplaatsen opzoekt om even tot rust te komen en de omgeving scant naar mogelijke gevaren. Schuilen doet de kat ook graag tijdens het jagen, zich snel even wegsteken om dan weer tevoorschijn te springen!

Wat kunnen we doen om katten te ondersteunen om stress te ontladen? Er zijn meerdere manieren om stress uit je kat te halen, wat je dus echt wel wil doen bij ongewenst gedrag, wat dit gedrag ook mag zijn.
We stimuleren nu actief gedrag bij onze kat, lokken het uit en maken het mogelijk.
Concreet Stappenplan – Stress ontladen
Stap 1: Negeer alle vormen van subtiele stress en overspronggedrag.
Stap 2: Voorzie horizontale kartonnen krabplankjes op alle mogelijke doorgangen in huis. Na 6 weken weten we waar ze graag krabben en kunnen we dit vervangen door stevigere horizontale krabmeubels die liefst een beetje golvend van vorm zijn. Kan je erover struikelen? Dan liggen de plankjes goed!
Stap 3: Dagelijks jachtgedrag bij de kat uitlokken, de ultieme stressontlading.
Stap 4: Bied schuilplaatsen aan waar de kat even tot rust kan komen met hoge randen en minstens 2 ingangen.
Stap 5: Maak tal van hoogtes vrij doorheen het huis, van 20 cm hoog tot de bovenkant van kasten.

8
BOOM-
KLIMMERS
Katten houden van hoogtes
en ervaren de omgeving in 3D. Maak hoogtes permanenent vrij in bestaande kasten en op planken. Daarnaast kan je ook nieuwe hoogtes in huis creëren.

Katten zoeken graag hoogtes op. Dit is waar ze zich van nature goed en veilig voelen, zoals uitgebreid besproken in de Handleiding op p. 158-159.
Ik zie op consultaties regelmatig dat katten alleen een grote krabpaal hebben om in de hoogte te gaan, en helaas ben ik daar geen fan van.
De redenen daarvoor zijn deze:

Het ontwerp van ‘de krabpaal’ is in geen 30 jaar veranderd; ze zijn nog altijd spuuglelijk. Dus eigenaars zetten dit dus niet zo gemakkelijk of toch niet voldoende.
Het combineert te veel functies bij elkaar, waar een kat in de natuur nooit op dezelfde plaats gebruik van zou maken: hoogtes, krabben én schuilen.
Het is groot, lelijk en wordt te vaak om deze redenen in de achterste uithoek van de woning gezet, waar het zijn doel voorbijstreeft om soelaas te brengen op onveilige plaatsen. Dit is letterlijk de veiligste plaats van de woning en dient dus perfect als slaapplaats, terwijl die hoogte net nodig is op een onveilige plaats.
Het geeft de kat verticale krabmogelijkheden, terwijl ze vooral nood heeft aan horizontale krabplaatsen om stress te ontladen.

Wat kan je ondernemen om je kat te ondersteunen met hoogtes wanneer ze ongewenst gedrag vertoont?
Concreet Steppenplan – Je kat laten klimmen
Step 1: Wees je ervan bewust dat je kat in de hoogte wil en laat dit niet alleen toe, maar lok het ook uit en beloon het.
Step 2: Stimuleer haar om in de hoogte te gaan met een hengel.
Step 3: Maak doorheen het huis hoogtes vrij waar ze ongegeneerd en voorspelbaar naar boven mag en stimuleer dit door er bv. snoepjes achter te laten. Doe dit gedurende 6 weken en laat je kat nieuwe plaatsen ontdekken die ze voortaan als voorspelbare schuilplaats kan gebruiken.
Step 4: Laat haar onbestraft op keukeneilanden, keukentafels, aanrechten, salontafels en bureaus. Dit is meestal maar voor eventjes en biedt haar een voorspelbare manier van hoogtes opzoeken wanneer zij het nodig acht. Ik meen het, laat het los, laat je kat gewoon doen. Bespaar jezelf hiermee heel wat energie.
Step 5: Leg op plaatsen die zij verkiest in de hoogte een fleece dekentje of handdoekje. Dat is voor jou een herinnering om daar niets te plaatsen.
Step 6: Maak hoogtes veilig zodat de kat niets kan omgooien, als dit je zorgen baart.
Step 7: Gebruik babyverschoonkussens met een badkamermatje (zoals de foto hiernaast) op om hoogtes extra aantrekkelijk te maken.
Step 8: Hang stevige plankjes op aan lege muren, met zowel kleine plankjes als ‘opstepje’ alsook langere en bredere planken waar ze op kunnen slapen. Plak hier stukjes badkamermat op zodat ze warm en minder glijdend worden.

ANEKDOTE – Ik ging op consultatie bij een ‘ongehoorzaam’ katje van 2 jaar oud dat in de gordijnen hing en ander ‘vandalistisch’ gedrag vertoonde. Blijkbaar waren alle ruimtes in huis afgesloten vanwege de Swarovski-collectie van de eigenares die uitgestald stond in de woonkamer, en moest de kat het stellen met de keuken. Je kan dan al raden wat mijn advies is: de beeldjes achter glas, slot en grendel plaatsen en het huis openzetten voor de kat. Zo kwam alles goed.

9
UITKIJKPOSTEN
Je kat heeft vooral op doorgangen en drukke plaatsen uitkijkposten nodig. Ga door je huis en voorzie op alle doorgangen minimum één uitkijkpost om te schuilen.

Een uitkijkpost is een soort van schuilplaats die op nagenoeg elke vierkante meter in huis aanwezig moet zijn.
Er zijn 3 belangrijke soorten uitkijkposten die je wil plaatsen wanneer je kat ongewenst gedrag vertoont, ze heeft hier nu uiterste nood aan!

Een hoogte van minimum 20 cm, zie vorige step.
Een item met hoge randen in karton, stof, vilt, plastic of hout.
Een gesloten item met 2 ingangen, niet in tunnelpositie maar in een hoek van 90°, niet recht tegenover elkaar geplaatst. Denk hierbij aan de doos die we je reeds toonden in de Handleiding op p. 162.
Er zijn 2 manieren waarop dit ontspannend werkt voor je kat. Enerzijds kan de kat door zijn aanwezigheid rustig rondlopen, want als er straks iets gebeurt, kan ze daar, daar, ginder en daar even tot rust komen. Anderzijds werkt het uiteraard door het effectief te gebruiken, want hierdoor brengt de kat zichzelf in veiligheid en kan ze de omgeving in het oog houden. Helaas worden kartonnen dozen te snel met de vuilniswagen meegegeven. Het is de aanwezigheid die je kat een veilig gevoel geeft.

Concreet Steppenplan – Uitkijkposten in huis
Step 1: Voorzie per ruimte waar de kat komt, minimaal één kartonnen doos die ofwel open is langs voren, of volledig gesloten is met 2 ingangen die niet tegenover elkaar staan.
Step 2: Behang een doos voor je kat met een mooi papiertje zodat
ze ook voor jou mooi is en laat ze vooral staan of schaf je een mooie Cat Tipi van Design for Pussies aan.
Step 3: Voorzie op doorgangen een kleine hoogte van +/- 20 cm in de vorm van een horizontaal krabmeubel, een stevige doos of een barkrukje. Iets waar ze ook onder kan, is nóg beter.
Step 4: Ga door elke ruimte van je huis en maak minimaal 3 hoogtes vrij waarvan je denkt dat je kat ze wel leuk zal vinden. Leg hier een handdoekje of fleecedekentje (of een stuk van een fleecedeken, dan kom je langer toe) op en leg enkele snoepjes.
Step 5: Beoordeel na 6 weken welke plaatsen ze nu extra heeft uitgekozen. Wat ze niet gebruikt heeft, mag je wegdoen en vervangen door een andere locatie. Na 6 weken kan je dit opnieuw bekijken.

10 GEEN
POTTENKIJKERS
Plak ramen tot op de grond en luikjes af waar buitenkatten kunnen binnenkijken, zodat de katten zich veilig kunnen voelen en de buitenkatten ontmoedigd worden.

Heb je ramen tot op de grond? Dan plak je nu je ramen af. Vreemde katten zien of, erger nog, staren met andere vreemde katten is zeer stresserend voor je kat. Je haalt dus lichtdoorlatende folie in de doe-het-zelfzaak en je plakt de ramen die tot op de grond komen af met die folie met de breedte van de rol, dat is meestal zo’n 60 cm.
Ervaar je ongewenst gedrag bij je kat, dan is dit een absolute must. Deze stresstriggers moeten onder alle omstandigheden inactief gemaakt worden. Daarnaast zorg je ervoor dat buitenkatten gedemotiveerd worden om te komen binnenkijken (want er is niets meer te zien), en komen dan ook minder tegen de achterdeur sproeien. Buitenkatten weten wanneer jij wel of niet thuis bent, en wanneer dus de kust veilig is om dichterbij te komen. Maar als er niets te zien is, dan blijven zij ook meer weg, wat beter is voor jouw kat.
Wanneer je een raam op ‘inactief’ zet, is het wel belangrijk dat je iets aan dit raam voorziet waar de kat opkan als ze naar buiten wil kijken. Dat mag ze uiteraard nog steeds, maar enkel wanneer ze er zelf voor kiest. Daardoor forceren we haar om in de hoogte te gaan en hierbij een mogelijke bedreiging vanuit de hoogte te observeren, wat veel minder erg is dan er oog-in-oog mee te staan.
Waarom is dit afplakken ZO belangrijk?
Katten kennen een vorm van agressie die ‘misplaatste’ agressie heet, waar we het in het volgende hoofdstuk over gedragsproblemen verder over zullen hebben. Dit betekent dat katten een stressfactor observeren, meestal een andere kat buiten of een gevecht tussen buitenkatten, en daarbij schrik, angst of frustratie voelen en dit uiten op het dichtstbijzijnde object: de andere kat of de eigenaar.

Gevolg? Ruzie tussen je katten of een kat die jou blijft aanvallen omdat ze jou associeert met de schrik die ze had tijdens de observatie van bv. het gevecht buiten. Deze maatregel zorgt dus zowel voor preventie als management van ongewenste gedragingen, want de stress die je hiermee vermijdt, verdwijnt van hun ‘stressberg’ zodat andere triggers ook minder impact zullen hebben.
Heb je andere ramen in huis waarvan je observeert dat je kat zenuwachtig op uitkijk staat naar andere katten, dan kan je deze ook afplakken om deze stressmomenten te vermijden.
Weerstand op folie
Het afplakken van je ramen is simpel en spotgoedkoop, en toch krijg ik hier ontzettend veel weerstand op. Mensen willen voornamelijk om esthetische redenen hun mooie ramen niet ‘bezoedelen’ met een folie.
Je hebt geen andere keuze, afplakken die handel! Ook al moet ik soms een compromis sluiten en willen eigenaars dit pas in de tweede ronde uitvoeren. Dit is echt absoluut belachelijk (sorry!) want het is zo simpel en belangrijk om dit als eerste uit te sluiten als oorzaak van stress in huis.
Geloof me, na een week zie je die folie niet meer hangen en heb je voor je kat een veilige plaats gecreëerd waar ze rustig kan rondlopen zonder plots oog-in-oog te staan met een tegenstander. Je hebt overigens tegenwoordig ook statische folie die je zelfs niet moet plakken en dus opnieuw kunt weghalen mocht het niet werken. Haal de folie zeker niet weg wanneer het probleem is opgelost, dan moet ze ZEKER blijven hangen. Ben je niet zeker? Probeer het dan gewoon 6 weken en zie hoe het gedrag van de kat verandert.
TIP – Heb je vreemde katten die nog steeds kunnen binnenkijken vanop een muurtje of tuinhuis? Ga op de grond liggen zodat je kan zien welke plekken je in het midden van het raam moet afplakken om die ‘staarroute’ te onderbreken. Plak dan een paar banden folie in het midden van het raam.

Opgeschrikt door andere kat aan kattenbak.

Eetlocatie wordt gebruikt door andere kat.

Kat moet andere kat passeren om naar eetlocatie te gaan.