Elke eigenaar ervaart wel eens ongewenst gedrag bij zijn kat, zoals bijvoorbeeld krabben, ’s nachts miauwen of sproeien tegen de gordijnen.
Het is heel begrijpelijk dat je kat zich soms gedraagt op een manier die je niet kan plaatsen en niet onmiddellijk begrijpt. Op zich is zoiets niet zo erg, maar het kan toch een invloed hebben op je gezinsleven, je interieur en zelfs je relatie en dagelijkse gemoedstoestand. Je mag absoluut niet onderschatten hoe ongewenst gedrag mogelijk niet alleen voor stress zorgt bij de kat maar ook bij de eigenaar en diens omgeving! Daarom wilde ik zo graag alle geheimen over gedragsproblemen bij katten uit de doeken doen, zodat niemand ermee hoeft te blijven zitten. Of dat je toch tenminste begrijpt waarom de kat doet wat ze doet en wat je mogelijk in de toekomst kan doen om het te verbeteren.
Na 10 jaar op de baan als gedragstherapeut voor katten heb ik veel situaties, omstandigheden en eigenaars geobserveerd en geanalyseerd. En ik merk dat de meeste gedragsproblemen of ongewenste gedragingen eigenlijk helemaal geen gedragsproblemen zijn. Het zijn normale katten die normaal gedrag vertonen maar dat past niet in de verwachtingen, dagelijkse routine of het zorgvuldig uitgekozen interieur van de eigenaar. En daar heb ik echt alle begrip voor.
Daarom geef ik in dit 2de deel van het boek meer inzicht in welke stappen je moet ondernemen om een ongewenst gedrag te veranderen, zodat jij als lezer de eerste stappen kan ondernemen om het probleem op te lossen.
In mijn praktijk en adviezen vind ik het erg belangrijk om te werken met praktische, betaalbare en realistische oplossingen. Zo kunnen we rekening houden met alle partijen om tot een betere harmonie te komen. We houden rekening met de tijd, motivatie en budgetten van de eigenaar maar we streven ook naar een zo goed mogelijk aangepaste omgeving voor de kat.
Weet dat het oplossen of verbeteren van ongewenst gedrag bij katten niet altijd van de ene dag op de andere lukt (soms wel ). We hebben vaak verschillende rondes nodig om bepaalde zaken te proberen en te kijken of de kat erop reageert.
Elke kat is een individu en kan dus anders reageren op basis van zelfzekerheidsniveau, eerder aangeleerd gedrag en voorkeuren. Misschien zie jij in de eerste ronde niet alles zitten wat hier aangeraden wordt? Dat is niet erg, dan neem je minder leuke oplossingen mee in de tweede of derde ronde.
Welk gedrag willen we veranderen?
We kunnen het gedrag van katten beïnvloeden en veranderen zodra we begrijpen hoe een kat leert, waarom ze doet wat ze doet, welke motivaties ze heeft en wat dit gedrag de kat opbrengt.
Elke diersoort die langer leeft dan 2 seizoenen leert elke dag te overleven, en leren betekent het maken van associaties in de omgeving die er vervolgens voor zorgen dat een bepaald gedrag meer of minder zal vertoond worden door het dier in de toekomst.
De grote vraag is: wanneer moeten we het gedrag van een kat veranderen?
Als een kat gedrag vertoont dat haar al duizenden jaren helpt te overleven, willen we dat dan veranderen? Als een kat aangepast gedrag vertoont aan onze kunstmatige omgeving, wat eigenlijk al een dikke high five verdient, willen we dat dan veranderen?
Als een kat stress ontlaadt, wat ervoor zorgt dat ze kan omgaan met onze omgeving, willen we dat dan veranderen? Om dat te beslissen, maken we onderscheid tussen ongewenst en gewenst gedrag, tussen normaal en abnormaal gedrag en tussen probleemgedrag en een gedragsprobleem.
Deze grafiek stelt deze uitleg visueel voor:

Interpretatie van het gedrag door de eigenaar
De kat vertoont gedrag dat perfect normaal is en daarom past in het normale gedragsrepertoire van de kat. De eigenaar ervaart dit echter als ongewenst waardoor het voor hem een probleem is. Voor de kat is er echter geen probleem. Een paar herkenbare voorbeelden zijn sproeien in huis, plassen buiten de bak, krabben aan de sofa, prooien mee naar binnen brengen en ’s nachts miauwen.
Gedrag kan ook maar op sommige tijdstippen, locaties of bij bepaalde personen als onaangenaam worden beschouwd. Dit is verschillend van eigenaar tot eigenaar, afhankelijk van diens visie, relatie met de kat, persoonlijke situatie, verwachtingspatroon, dagelijkse routine, budget, motivatie enz. Zelfs binnen een gezin kan dit verwachtingspatroon anders zijn, wat voor interne strubbelingen zorgt en relaties onder druk zet wanneer huisdieren ongewenst gedrag vertonen.
Hoe de eigenaar naar gedrag kijkt, is vaak een momentopname en dat is veranderlijk. Zodra er iets verandert in het leven of in de verwachtingen van de eigenaar, kan de mening over het gedrag veranderen van gewenst in ongewenst of omgekeerd.
Voorbeelden zijn de komst van een nieuwe partner die het nachtelijk miauwen van de kat toch niet zo leuk vindt, het aankopen van een nieuwe zetel zodat deze locatie niet meer als stressontladingsplaats voor de kat mag worden gebruikt, de komst van een baby zodat het toch niet meer aanvaardbaar is dat de kat af en toe op zachte dekentjes plast.
Dit staat los van het feit of de kat ook effectief een welzijnsprobleem heeft en emoties ervaart die voor haar problematisch zijn. Er zijn katten die gedrag vertonen dat echt veranderd moet worden zoals schrikachtig gedrag of spanningen tussen katten die mensen gewoon oké vinden. Inzicht in gedrag en wat normaal is voor de kat, kan hierbij helpen.
Logischerwijs willen we ongewenst gedrag veranderen en gewenst gedrag uitlokken, ondersteunen en belonen, zolang dit ook in lijn ligt met wat de kat nodig heeft.

Invloeden op mening van de eigenaar
Er zijn vele zaken die voor een eigenaar kunnen meespelen om een bepaald gedrag niet oké te vinden. Het is belangrijk om hier even bij stil te staan omdat hier de aanpak van het probleem begint: begrijpen waarom JIJ het een probleem vindt. Dit bespreken mag je absoluut geen gevoel geven alsof je iets fouts doet (alles is oké!), want dat is niet zo. Maar het kan je wel helpen begrijpen waarom het in jouw situatie een probleem kan zijn en bij iemand anders niet. Dus voel je je er niet slecht over, ik haal het louter aan omdat het je een inzicht kan geven.
Tijdens mijn opleiding leerde ik over een heel interessante term uit de psychologie, namelijk ‘cognitieve dissonantie’. Dit fascineert me nog altijd omdat ik het vaak opmerk bij eigenaars. Dit betekent dat mensen de evolutionaire neiging hebben de realiteit af te stemmen op hun visie en ideeën van de wereld en omgekeerd.
Is de situatie niet zoals verwacht, dan zijn we geneigd om hier iets aan te veranderen. Ofwel veranderen we de situatie, ofwel (als dit niet mogelijk is) veranderen we onze visie hierop. We zijn dus in staat om ons idee van een bepaalde situatie te veranderen als we dat willen. We kunnen iets oké vinden, wat voorheen niet als oké werd ervaren en omgekeerd.
Ik merk dit ook op tijdens consultaties. Ik kom langs om een gedragsprobleem op te lossen en bezorg de eigenaar alle tips en adviezen. En wat gebeurt er? Op het einde van de consultatie zegt de eigenaar dat het probleem toch eigenlijk niet zo problematisch is en dat het eigenlijk wel allemaal oké is. Hoe komt dat? Omdat het probleem niet opweegt tegen wat moet gebeuren om het op te lossen? Mogelijk, maar het is wel een enorm fascinerend gegeven. Misschien herken jij het in jouw eigen omgeving?
Wat zou mogelijk een invloed kunnen hebben op jouw visie op ongewenst gedrag en de gepaste oplossingen?
Dagelijkse routine en werk
Ben je een drukbezet iemand met een drukke job en vele verplichtingen? Dit kan een grote impact hebben op hoe je het management van je kat ervaart. Dan zal je minder tijd kunnen besteden aan het verzorgen van je kat en misschien een gevoel van druk ervaren. ‘Nu dat ook nog! Ik heb hier geen tijd voor!’ of ‘Zelfs mijn kat heeft mij nodig!’
Je probeert je in stukken te delen om alles voor elkaar te krijgen, en het gedrag van je kat is er te veel aan. Als je meer tijd voor jezelf zou kunnen vrijmaken en voor dingen die jij leuk vindt, je energie geven en blij maken, dan zou de impact van het gedrag op jouw gemoedstoestand van je kat anders zijn.
Motivatie
Hoe zit het met jouw motivatie? Hoe gemotiveerd ben je om een ongewenst gedrag te veranderen? Het kan zijn dat het probleem zich nog maar net voordoet en je aan het begin van het proces staat of misschien heb je al ‘alles’ geprobeerd, met verschillende mensen hierover gepraat en intussen in je gedachten al een heel verhaal verzonnen waarom je kat dit doet. Waar zit je ergens in het proces? Tijd om even terug te spoelen en van nul te beginnen.
Prioriteiten
Wat is jouw prioriteit? Je kat staat op de allereerste plaats en je wil er alles aan doen om haar gelukkig te maken? Dit is niet altijd het geval en dat is uiteraard begrijpelijk. Het is perfect oké om andere prioriteiten te hebben, wees gewoon eerlijk tegenover jezelf.
Zo zijn er eigenaars die hygiëne belangrijk vinden en daarom hun kat niet op het aanrecht of de keukentafel laten, terwijl die net zo’n nood heeft aan open hoge vlaktes. Er zijn eigenaars die de katten ’s nachts samen in een kleine ruimte opsluiten omdat het alarm (met bewegingssensor) opstaat, en die dus veiligheid voorop plaatsen.
Er zijn eigenaars die veel belang hechten aan de inrichting van hun woning en daarom alle kattenspullen in een bepaalde kamer of ruimte plaatsen zodat ze er niet telkens naar moeten kijken. En dat snap ik, de meeste kattenspullen zijn niet esthetisch verantwoord (waar zijn die designers!?). Of om dezelfde reden geen kattenbakken in huis willen zetten en graag hebben dat de katten buiten hun behoefte doen. Maar dat komt overeen met op toilet gaan in hun jachtgebied, wat onnatuurlijk is voor de kat.
Daarnaast zie ik eigenaars die hun kat ’s nachts in de gang opsluiten zodat ze niet aan de sofa zou krabben. Ook kunnen meningen van kinderen, ouders of schoonouders ervoor zorgen dat we onze katten bepaalde zaken niet toelaten, omdat we (stiekem) goedkeuring wensen van onze familieleden.
Budget
Wat is jouw budget om je kat te ondersteunen in haar natuurlijke noden? Dit heeft niets te maken met je inkomen maar met wat jij bereid bent om te investeren. Dit hoeft zeker niet overdreven te zijn, want je kan handig gebruik maken van huis-, tuin- en keukenspullen!
Jouw relatie met je kat
Mensen houden katten om verschillende redenen. Een kat kan als een kind zijn, een trouwe huisgenoot, een muizenvanger en soms ook gewoon als een onderdeel van het meubilair. Dat is echt allemaal oké, maar dit zal een invloed hebben op hoe je zal omgaan met ongewenst gedrag en wat je zal tolereren van de kat.
Is het gedrag normaal of abnormaal voor de kat?
In een normale situatie, worden alle gedragingen die een kat kent vanuit haar normale repertoire van gedrag – zowel lichaamstaal als lichamelijke houdingen en acties – vertoond op een natuurlijke manier, volgens een normaal patroon, op een normale locatie, op normale tijdstippen wanneer zij het nodig vindt om dit gedrag te laten zien.
Zo is het mogelijk dat elk van deze gedragingen een abnormale vorm krijgt, waarbij de intensiteit, frequentie of locatie verandert, toeneemt of afneemt. Zo is sproeien een paar keer per week in de tuin of tegen de achterdeur perfect normaal. Het wordt pas abnormaal wanneer het in de woonkamer en/of meerdere keren per dag voorkomt. Plassen in de kattenbak is perfect normaal terwijl plassen op bed niet oké is. Dit kan wijzen op een medisch of stressprobleem.
Dit is ook voor elke kat anders. Daarom moeten we vooral kijken naar verandering: wat is er ‘anders’ voor deze kat. Een kat die regelmatig aanvalt en dit nu nog maar één keer elke 2 weken doet, vertoont een mooie vooruitgang. Heb je een kat die normaal nooit aanvalt en nu plots aanvalt, daar moet je onmiddellijk mee naar de dierenarts en uitzoeken vanwaar dit gedrag komt, want dit vormt een groot probleem.
Normaal gedrag vs. abnormaal gedrag
voor de kat als diersoort
Om het gemakkelijk te houden, kan je ervan uitgaan dat elk gedragsprobleem of probleemgedrag altijd begint als een normaal gedrag voor de kat als diersoort. Het hoort ergens in het schema van normale gedragingen. Het is pas wanneer de frequentie (het aantal keer per dag of week), de intensiteit (licht, matig tegenover heel fel/uitbundig), de tijdstippen of de locatie afwijken van wat normaal is, dat we dit gedrag als problematisch gaan bekijken.

Frequentie
Dat gaat over het aantal keer dat een gedrag voorkomt binnen een bepaalde periode. Zo is één keer sproeien per week perfect normaal en hoort dit tot het normale gedragspatroon van een kat. Er zijn katten die nooit sproeien en katten die elke week 5 keer sproeien, voor beiden betekent 1 keer per week sproeien dus iets anders. Vertrek daarom altijd vanuit wat normaal is voor deze kat en kijk hoe het daarvan afwijkt.
Intensiteit
Dit is de energie die de kat vrijmaakt tijdens het vertonen van een gedrag. Zo kan een kat wel eens een speelse beet geven tijdens het spel maar als ze effectief doorbijt, kan dat iets anders betekenen. Een kat besteedt normaal 10% van haar tijd aan de verzorging van haar vacht. Bij extreme stress of pijn kan het zijn dat de kat haar vacht minder verzorgt of net té extreem vachtlikt waardoor ze kale plekken krijgt en zichzelf verwondt. De vacht likken is dus normaal als het met een normale intensiteit en frequentie gebeurt.
Tijdstip
Wanneer doet het gedrag zich voor? Een ongelukje buiten de kattenbak wanneer je op vakantie bent, kan gebeuren door de verandering van de dagelijkse routine, maar zou niet mogen gebeuren wanneer jullie gewoon thuis zijn. Het is normaal voor een kat om ’s nachts en tijdens de schemering actief te zijn en overdag meer te slapen. Dit betekent dat ze mogelijk meer communicatie en aandacht wil wanneer wij slapen.
Locatie
Waar de kat een gedrag vertoont, is ook van belang. Gebeurt het binnen? Buiten? Op veilige plaatsen? Op onveilige plaatsen? Sproeien in het jachtgebied (zie Handboek p. 56) is bijvoorbeeld een perfect normaal signaal om te communiceren met zichzelf (waar moet ik volgende keer op mijn hoede zijn?) en met andere katten om elkaar te vinden of elkaar net uit de weg te gaan. Wanneer ze sproeit in het hartsgebied is dit abnormaal en geeft ze aan dat er wel degelijk iets mis is. Ze voelt zich onveilig waar ze zich normaal gezien helemaal moet kunnen ontspannen.

Normaal gedrag vs. abnormaal gedrag
voor de kat als individu
In het Handboek stonden we reeds uitvoerig stil bij mogelijke invloeden op het gedrag van je kat en die zijn hier opnieuw belangrijk. Ze kunnen namelijk ook een invloed hebben op het al dan niet vertonen of meer kans maken op het vertonen van ongewenst of abnormaal gedrag.
Zo hebben zelfzekere katten een andere manier om te laten zien dat ze zich niet goed voelen dan verlegen katten. Een zelfzekere kat sproeit of valt gemakkelijker aan, terwijl een verlegen kat zich eerder terugtrekt en conflicten uit de weg gaat.
Het socialisatieproces heeft een grote impact op hoe je kat als volwassen kat de wereld wel of niet als bedreigend aanschouwt. Een kat die goed aan de omgeving rondom gesocialiseerd is, raakt mogelijk minder snel gestresseerd door onbekende of nieuwe zaken.
De samenstelling van de groep heeft een invloed op mogelijke onzindelijkheidsproblemen, sproeien en agressie tussen katten. De individuele voorkeuren en gewoontes van de kat kunnen een invloed hebben op de noden die ze in de omgeving heeft en of hieraan wel of niet voldaan is, wat bijgevolg voor ongewenst gedrag kan zorgen.
Het is dus nooit zwart-wit en er zijn geen oplossingen die voor alle katten gelden. Het is vooral belangrijk dat je weet wat normaal is voor deze kat, zodat je ook snel afwijkingen kunt opmerken.
Wat willen we dan veranderen?
Alles begint dus bij het inzicht van de eigenaar in het gedrag van de kat. Begrijpen waarom een kat iets doet, is de helft van de therapie!
Daarnaast willen we ook abnormaal gedrag bij de kat veranderen, evenals dat wat een invloed kan hebben op de ontwikkeling van abnormaal gedrag bij de kat, omdat dit een welzijnskwestie kan opleveren.
Vaak verandert de frequentie, locatie of intensiteit van een bepaald gedrag wanneer de kat leert dat het normaal uitoefenen van het gedrag niet (langer) voldoende is of niet langer veilig is.
We willen abnormaal gedrag bij de kat veranderen omdat we bij adoptie nu eenmaal de belofte maken om onze kat te vrijwaren van fysiek en emotioneel ongemak. We zijn het haar verschuldigd. Ook al vindt de eigenaar dat er helemaal niets aan de hand is, toch is het een noodzaak om gedrag én situaties te optimaliseren, zelfs als er geen opvallend gedragsprobleem is.
Zo reageren bv. veel mensen met: ‘Mijn kat heeft eten en drinken naast elkaar staan en dat vindt ze geen probleem’. Natuurlijk niet, ze heeft niet echt een keuze, toch? Of ‘Een tweede kattenbak, dat is wel wat overdreven!’. Nee, dat is niet overdreven, dat is hoe het zou moeten zijn.
Alles wat dus niet in de rechterbovenhoek van onze grafiek zit, willen we veranderen: inzichten bij de eigenaars, maar ook het gedrag van de kat via positieve technieken die het gedrag permanent kunnen veranderen.

Hoe gaat therapie in zijn werk?
Als gedragstherapeut ga ik bij de mensen thuis die het gedrag van hun kat willen veranderen. Ik verzamel eerst een schat aan informatie aan de hand van een uitgebreide vragenlijst. Je vindt mijn persoonlijke vragenlijsten in het I love Happy Cats Werkboek op p. 26 en p. 48.

KADER
TIP – Wanneer professionals mijn vragenlijsten willen gebruiken, dan mag dat natuurlijk maar ik zeg er altijd bij: ‘Doe er je eigen ding mee’. Ikzelf heb 10 minuten nodig om die lijst te analyseren en dat komt omdat ik die zelf heb opgesteld. Andere professionals zullen bepaalde vragen overbodig vinden of er vragen aan willen toevoegen.

Vervolgens doorloop ik met de eigenaar de volgende concrete zaken:
Dubbelchecken van de gekregen informatie
Schets van de situatie
Oorzaken en invloeden van de probleemsituatie
Concrete veranderingen die de eigenaar moet uitvoeren
Boodschappenlijstje
Ik schrijf deze zaken na de therapie ter plaatse onmiddellijk uit in een rapport, aangevuld met handouts. Waarom onmiddellijk? Dan zit alles nog vers in mijn geheugen en kan de eigenaar onmiddellijk aan de slag. Met deze werkwijze kan ik mensen snel en
efficiënt helpen.

Van gedragstherapie naar de Kattenmatrix®
Binnen een gedragstherapie krijgt de eigenaar zowel inzicht in het gedrag van de kat, het ‘waarom’ van alles. We bespreken ook een interventie in de omgeving en het gedrag van de eigenaar om het gedrag van de kat te veranderen. Na 10 jaar therapieën uitschrijven constateerde ik een patroon in de rapporten die ik voor de eigenaars schreef. Ongeveer 80% van de inhoud van de rapporten vertoonden heel wat gelijkenis met elkaar.
Hoe komt dat? Katten zijn gestresseerd waarbij je een bepaald resultaat te zien krijgt. De ene kat die sproeit, de andere plast, de katten vallen elkaar aan, ze zijn angstig of bang, of beginnen ’s nachts te miauwen.
Maar de basis – de oorzaken en alle invloeden die erbij komen kijken – is regelmatig dezelfde. Op basis van dat terugkerende patroon heb ik mijn eigen generiek therapieplan opgesteld: de Kattenmatrix®. Dit model is het resultaat van de analyse van mijn laatste 200 therapieplannen. Zoals eerder benoemd, kan je het aanschouwen als een breedspectrum antibioticum voor gedragsproblemen bij katten.
Missie
De missie van de Kattenmatrix® is om het gedrag van katten in harmonie en balans brengen, om op die manier katten uit het asiel te houden, de relatie tussen kat en eigenaar te versterken en het welzijn van katten op grote schaal te verbeteren.
Visie
De visie van de Kattenmatrix® is om kattenliefhebbers te empoweren om ongewenst gedrag bij hun katten te veranderen en te voorkomen, door een grote verzameling data en inzichten over kattengedrag overzichtelijk beschikbaar te maken aan de hand van een simpel model met een gestructureerde opbouw en een grondige uitwerking met stappenplannen.

Strategie
Hoe bereiken we dit? Door gestructureerd, planmatig en pragmatisch te werk te gaan. Bij elke stap leg ik even uit waarom dit belangrijk is en welke inzichten erachter zitten. Belangrijker is dat ik onmiddellijk praktische tools en tips meegeef om deze theorie in de praktijk om te zetten.
Jij staat bij elke stap stil bij je huidige situatie wat je eraan kan veranderen. Dit schrijf je dan op voor jezelf: Wat ga jij concreet veranderen bij jou in huis? Wanneer je plan af is, hang je dit plan op in het toilet, boven je bed of op een andere prominente plaats zodat je er elke dag aan herinnerd wordt om een volgende stap uit te voeren.

TIP – Download de Kattenmatrix® poster op onze website!

Aan de slag met de Kattenmatrix®
Het idee werkt als volgt: je doet geen analyse (je bent dan ook geen gedragstherapeut), je verzamelt geen vragenlijsten of informatie (of toch maar beperkt), maar je gaat door de Kattenmatrix® van stap 1 t.e.m. 50. Dan heb je een grote kans dat het probleem minder groot en zelfs opgelost is.
Dit is dus geen model dat het resultaat is van een theorie die we nu willen testen. Het is het resultaat van jarenlang testen, dat nu in een theoretisch model werd gegoten. Het is een beproefd systeem met een hoog slaagpercentage.
Dat komt voornamelijk door de holistische aanpak. Het woord ‘holistisch’ klinkt wat raar en zweverig maar het betekent eigenlijk ‘kijken naar het geheel’ in plaats van ‘kijken naar de som van de onderdelen’ We kijken met andere woorden naar alle facetten van het gedrag van de kat.
Er zijn verschillende stromingen in de wereld van de gedragsmodificatie. Niet alle gedragstherapeuten werken op deze manier.
Het is dus mogelijk dat je dit boek leest maar niet met alles akkoord gaat en dat is dus helemaal oké en zelfs perfect normaal!
Dit is een aanpak die ik in de afgelopen jaren gecreëerd heb op basis van mijn universitaire studie en het uitvoeren van honderden consultaties, om uiteindelijk te besluiten dat de meeste gedragsproblemen eigenlijk het gevolg zijn van een fundamentele fout in de basis waarbij niet voldaan wordt aan de essentiële noden van de kat.
De opbouw van de Kattenmatrix® is belangrijk. Je moet starten bij het begin en de invloed van die veranderingen bouwen op elkaar verder. Ik durf luidop te zeggen dat als je alle stappen doorloopt, zelfs zonder analyse of extra informatie (wat veel tijd inneemt), minstens de helft van alle gedragsproblemen opgelost zal zijn. Wat niet betekent dat achtergrondinformatie verzamelen niet belangrijk of handig is. Dit is nog steeds belangrijk om stil te staan bij het ‘waarom’ van het gedrag.
Na het doorlopen van de stappen zou je je kunnen afvragen wat er nu uiteindelijk de doorslag heeft gegeven of wat er heeft gewerkt? Het antwoord is niet één specifiek onderdeel, maar de combinatie en de volgorde van de stappen. Vergelijk het met een schepje en een emmer. Met elk afzonderlijk kan je niet veel doen, maar met beide samen kan je zandkastelen bouwen.
Er zitten dus stappen in de Kattenmatrix® waarvan je denkt “Euh, wat heeft dat nu te maken met het ongewenst gedrag van mijn kat? Dat is toch niet relevant?”. Geloof me vrij, ik wil graag dat je deze stap toch uitvoert want het heeft zin. Misschien geeft het voor jouw kat niet specifiek de doorslag, maar voor die andere kat wel. Daarom nemen we het zekere voor het onzekere en voeren we alle stappen uit.
Een belangrijke regel bij het uitvoeren van de Kattenmatrix® is dus: geen stappen overslaan omdat JIJ denkt dat ze niet relevant zijn. Ik weet uit ervaring dat je dit zal denken. Er gaan wel stappen zijn in de Kattenmatrix® die niet relevant zullen zijn voor jouw situatie, simpelweg omdat je ze niet kan uitvoeren. Je kunt geen sociale relaties uitrekenen als je maar één kat hebt. Met je gezond verstand kan je inschatten of je een stap wel of niet moet uitvoeren.

Structuur van de Kattenmatrix®
De opbouw van De Kattenmatrix® komt overeen met de structuur die ik hanteer tijdens een therapie, in volgorde van belangrijkheid. Alle stappen bouwen op elkaar verder, ook al zijn er stappen die best parallel lopen met elkaar en elkaar zo versterken.
De Kattenmatrix® bestaat uit 50 stappen, onderverdeeld in 5 hoofd-
stukken. De eerste 30 vormen een belangrijke basis. In het vierde hoofdstuk vind je een paar relevante stappen die toepasselijk zijn, hier mag je er dus een paar laten vallen als ze niet van toepassing zijn. De info uit het vijfde hoofdstuk pas je specifiek toe op het ongewenste gedrag.

DEEL 1 – STAP 1-10 over de absolute basics
Met deze stappen begin je en je voert ze bij voorkeur in één keer uit.
DEEL 2 – STAP 11-20 over de relatie versterken met de eigenaar
Dit zijn inzichten die gevolgen hebben voor jouw gedrag naar de kat. Het zijn dus niet zozeer concrete zaken die je in huis moet veranderen, maar ze veranderen je houding waarmee je nu ook bewust bezig bent.
DEEL 3 – STAP 21-30 over natuurlijk gedrag uitlokken
Hiermee begin je wanneer je de 10 eerste stappen in orde hebt gekregen en je het tweede hoofdstuk grotendeels onder de knie hebt.
DEEL 4 – STAP 31-40 over training en management van gedrag
Dit is voor een volgend stadium wanneer je stappen 1 tot 30 op consistente wijze hebt kunnen implementeren in je dagelijkse routine.
DEEL 5 – STAP 41-50 over ongewenst gedrag kanaliseren en veranderen
Dit is een apart hoofdstuk specifiek voor ongewenst gedrag. Je kunt het samen met hoofdstuk 1 opstarten of onmiddellijk nadat je de basics in orde hebt gebracht.
En daarna?
De regel is heel simpel: als jij deze 50 stappen toepast en ze niet werken, dan is het dringend tijd om naar een gedragstherapeut te gaan.
Ik moet toegeven, dit model is dan ook een beetje uit mijn eigen professionele frustratie voortgekomen. Ik heb zo ontzettend veel consultaties gedaan waarbij ik, in plaats van grondige analyses en gedragsplannen uit te schrijven zoals ik geleerd had tijdens mijn universitaire opleiding, alleen toekwam aan het in orde maken van de basis. En dan bleek ook nog eens dat het probleem opgelost was …
Dit model brengt dus mogelijk ook een verandering mee voor gedragsprofessionals, namelijk dat de basis in orde moet zijn alvorens je een professional laat komen. Op die manier worden zij meer uitgedaagd met meer complexe gedragsproblemen. Een win-win voor iedereen.
Wetenschappelijk onderbouwd?
Ik geef jullie zoveel mogelijk wetenschappelijk onderbouwde informatie mee, maar op een zeker ogenblik vertraagt de wetenschap. Met al haar onderzoeken heeft ze ons mooie inzichten gegeven, maar ze vertelt ons niet altijd waar we wat moeten zetten en hoe we op het moment zelf concreet moeten reageren op onze kat of hoe ze te trainen. Daarom wordt dit boek aangevuld met praktisch advies. Deze combinatie is volgens mij heel krachtig.
Ik wil namelijk dat je geïnspireerd raakt, dat je kan werken met tools die praktisch uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Je kan zelf kiezen hoe ver je hierin gaat.

Over de auteur

Anneleen Bru is gedragstherapeut voor katten en strijdt sinds 2008 voor gelukkige katten. Haar missie is eigenaars nieuwe inzichten te geven en vooral te inspireren om kritisch na te denken over elke stap die zij nemen in het onderhoud, contact met en de begeleiding van hun katten.
Ze gelooft dat het einde nabij is van de ‘grappige’ kattenfilmpjes, van de overtuiging dat je ‘met een kat toch niets kan aanvangen’ en van het gebruik van de plantenspuit. De redenen die hierachter schuilen zijn uiteraard onwetendheid en liefde voor de kat, maar die mogen geen excuus meer zijn. Die tijd is voorbij. Een goede katteneigenaar is een geïnformeerde katteneigenaar. Er is te veel informatie voorhanden en dit boek is Anneleens manier om deze informatie op een toegankelijke en fijne manier bij de katteneigenaar te brengen.
Anneleen studeerde af aan de Universiteit van Antwerpen met een Licentiaat in de Communicatiewetenschappen en haalde vervolgens een Master in Companion Animal Behaviour Counselling aan de Universiteit van Southampton (UK).
Sinds de opstart van haar bedrijf Felinova blaast ze het ene project na het andere leven in zoals de Felinova Academie, het Poes Café congres, het Felinova Cat Coach® diploma met inmiddels 25 afgestudeerde coaches, de I love Happy Cats boeken, de Catfluencer® beweging, de Happy Cats Community en wie weet wat de toekomst nog brengt?
Vanaf najaar 2019 wil ze zich vooral richten op haar online aanwezigheid (podcasts, social media, online trainingen) om nog meer eigenaars in hun eigen woonkamer te bereiken en de wereld rond te reizen om katteneigenaars te inspireren om anders naar hun kat te kijken. Samen met de Vereniging voor Diergedragsprofessionals, waarvan ze voorzitter is, wil ze een nieuwe weg inslaan om gedragsprofessionals die met huisdieren werken nog meer te ondersteunen, samen te brengen en te empoweren.
Until she hears the bell.

KATTENMATRIX DEEL 1